Vorst in de moestuin … Welke groenten, waarom en wat nu?

Welke groenten kunnen tegen de vorst en welke niet

We hebben het hier niet over Willem-Alexander of Filip.  Deze twee vorsten laten onze groenten (voorlopig) met rust.  We spreken wel degelijk over temperaturen beneden het vriespunt.  Zelf werd ik 2 dagen geleden het slachtoffer van vorst bij twee gewassen.  Onder thermometer hut werd -3.3°C gemeten.  Ik had nochtans al mijn pepers, paprika’s, courgettes, basilicum en alle andere groenten in de garage gezet.  Daar zijn ze beschermd. Maar als ongeduldige moestuinier had ik ook al twee paprika planten in volle grond gezet in de serre.  Een rode en een gele (blok) paprika van Moestuinweetjes.  De gele is heel erg beschadigd en zal wellicht moeten vervangen worden door eentje die nog in potjes staat.  De rode is niks aan.  De gele stond ook iets dichter tegen het raam, misschien net daarom?  

En toen ik deze morgen mijn aardappelveld zag, zag ik dat het 5 tot 10 cm hoge loof van mijn Frieslander aardappelen helemaal slap hing en erg onder de vorst geleden heeft.  Gelukkig zag ik in de Facebook Groep Moestuin bemoedigende commentaren.  Ook mijn Moestuinweetjes collega Peter stelde mij op zijn Limburgs gerust : “Die komen er wel ‘deuj’ “.  Geen ramp maar met met wat vliesdoek had ik nu nog een vrolijke gele paprika plant en 7 meter vrolijke Frieslanders.  We zijn nog geen 15 mei (Ijsheiligen) dus voor alle zekerheid heb ik wat informatie opgezocht over vorst resistentie van gewassen en hulpmiddelen.

Mijn gele (links) en rode paprika.

Vorst tolerantie van groenten

In de vroege lente moet je echt een oogje in het zeil houden, ik kijk voor mijn regio naar de 2-, 5- en 14-daagse voorspelling van Weeronline.nl.  Je kunt je eigen gemeente of stad invullen en je kunt goed inschatten wanneer je aan de vorst alarmbel moet trekken.  Is deze site 100% betrouwbaar? Ik vrees het niet.  Voor eergisteren (toen mijn paprika plant en de Frieslanders onder ‘vuur’ kwamen te liggen) gaf de site -2°C aan, het werd -3.3°C.  Zoveel zat de site er toch niet naast.  Ook op het einde van de herfst moet je deze site goed in het oog houden of de vorst gaat er met je laatste groenten van door.

Weerbericht in mijn streek
Weerbericht in mijn streek

Wat is vorst resistentie ?

Vorst resistentie is de mogelijkheid van een plant om temperaturen onder de 0°C te overleven zonder schade.  Wanneer lucht afkoelt, vormt zich dauw aan alle oppervlakken die blootgesteld zijn aan die lucht.  Wanneer die lucht lager is als 0°C, dan ontstaan er ijskristallen.  We spreken van lichte vorst tussen 0°C en -2°C, onder de -2°C spreken we van harde vorst en onder de -4°C is heel gevaarlijk terrein voor de meeste groenten.

Hoe komt het dat sommige planten beter tegen de vorst kunnen dan andere ?

Vorst- of vriesschade treedt op wanneer het water in de cellen van de planten uitzet.  Iedereen heeft het al eens meegemaakt.  Een fles water of wijn blijft in de diepvries zitten en boem !  Met groenten is het een beetje hetzelfde principe.  Maar dat is nog geen verklaring waarom sommige planten meer vorst resistent zijn dan andere.  De reden ligt hem in de samenstelling van het water dat in de plantencellen opgeslagen is.  Groenten die het goed doen in de kou of vorst, zijn groenten die van nature veel suikers aanmaken.  Die suiker zit ook in het vocht van de plantcellen.  Suikerwater bevriest aan veel lagere temperaturen gewoon water.  En dat is de reden waarom mijn paprika plant nu bruin en dood is en mijn bloemkool fier rechtop staat alsof er niets gebeurd is.  Ooit gehoord dat knolselder en pastinaak beter smaakt na de eerste vorst buiten ?  Dit komt omdat de plant zich verdedigt door een scheut suiker aan te maken als het hun te koud wordt.  En die suiker maakt de groenten lekkerder.

Naast suiker kunnen kleinere, lagere variëteiten meer profiteren van de warmte die de aarde overdag nog opgeslagen heeft en s’nachts weer vrijgeeft.  Nog een regeltje : een volwassen plant kan beter tegen vorst als jonge planten.  Ook gezonde planten in goede grond bezwijken minder snel dan ijle, zwakkere planten.  Luchtvochtigheid kan ook helpen om je planten te beschermen.  Vochtigheid houd warmte op en isoleert de lucht.  Daarom zijn heldere nachten ook de koudste.

Je kunt zaden kopen in alle groenten die beter geschikt zijn voor koude temperaturen.  Je hebt de Meikonigin bij sla, de Berlikum bij wortelen, de Bloemkool Walcheren, … Het zijn dus variëteiten die voldoen aan bovenstaande criteria (suiker aanmaken, lagere variëteiten, …).

Inkuilen

Gewassen die goed tegen de vorst kunnen kun je makkelijk na de oogst weer in de grond stoppen met wat aarde er over.  Denk maar aan rode biet, wortelen, prei, radijzen of pastinaak.  Je kunt ze opgraven wanneer je ze nodig hebt.  Let wel op, als het warmer wordt schieten ze weer op en verliezen ze hun smaak.

Een lijstje van groenten en hun vorst tolerantie

(aanvullingen zijn welkom onder dit artikel)

Wordt beschadigd bij lichte vorst (tot -2°C):

Bonen, Mais, Komkommer, Aubergine, Meloen, Okra, Pepers, Paprika’s, Nieuw-Zeelandse Spinazie, Pompoen, Tomaat, Ananaskers, Watermeloen, Courgette.  Let wel dat de vruchten iets beter de lichte vorst tolereren dan de plant.  De vruchten kunnen tot 2 keer lichte vorst aan.

Kunnen tegen lichte vorst (tot -2°C):

Artisjok, Pak Soy, Bloemkool, Selder, Chinese Kool, Doperwten, Tuinbonen en Radicchio.

Kunnen tegen harde vorst (minder als -4°C):

Broccoli, Spruitkool, Rode Biet, Witte en Rode kool, Wortelen, Warmoes, Andijvie, Witlof, Boerenkool, Koolrabi, Prei, Sla (wel niet alle soorten), Veldsla, Uien, Peterselie, Pastinaak, Radijzen, Stengelui, Zuring, Spinazie en Raap

vliesdoek kopen
vliesdoek

Een eenvoudige manier om je gewassen te beschermen tegen vorst is met vliesdoek.  Je vind hem op deze site op een breedte van 2,4 meter en je kunt je lengte zelf kiezen.  Op onze site kun je moestuin plantjes bestellen om je beschadigde plantjes te vervangen.  De ene zijn dood … nee, dat is niet de motivatie en en reden voor dit artikel.  Hopelijk blijft de vorst uit en kunnen we genieten van een zorgeloos moestuin jaar 2017.

Moestuin plantjes kopen

Veel moestuin plezier ! Tom

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

Moestuinweetjes webwinkel Sluiten