22 tomaten problemen die je hopelijk niet treffen : ziektes, insecten en vogels

Als jij één van de honderdduizenden mensen bent in de lage landen die zelf groenten in een moestuin kweekt, dan is de kans heel groot dat je tomaten teelt.  9 op 10 moestuiniers kweekt tomaten.  In een serre of tuinkast of gewoon buiten in volle grond.  En mochten je veel mensen het verschil laten proeven tussen een supermarkt tomaat en een zelf opgekweekte tomaat, dan kweekt ieder huisgezin ongetwijfeld zijn eigen tomaten.

Tomaten kweken is niet altijd rozengeur en maneschijn.  Veel tomatenkwekers raken ontmoedigd, triest of boos wanneer de voortgang van de teelt niet altijd gaat zoals we het zouden willen.  Binnenkort staan de sociale mediagroepen weer vol met problemen bij de tomatenteelt.  Je tomaten kunnen geen vruchten aanmaken, kunnen niet rijp worden of je bladeren kunnen ongewenste zwarte stippen krijgen.  In dit artikel probeer ik een overzicht te maken van de problemen die je als hobby tomaten teler kunt ondervinden.

Welkom bij de wereld van tomaten problemen.  Deze lijst met 22 vaak voorkomende tomaten problemen publiceren zou redelijk sadistisch zijn, ik probeer ook steeds de reden en de oplossing mee te geven.

Hoe Tomatenproblemen en -ziektes identificeren ?

Voor je de lijst aan tomaten kommer en kwel bekijkt, is het belangrijk dat je weet hoe je die ziekten of plagen kunt herkennen.  Dat maakt het makkelijker om hulp te vragen.  Probeer volgende stappen wanneer je problemen wilt detecteren :

  1. Identificeer het aangetaste deel van je tomatenplant, is het de tomaat zelf, de bladeren, de stam, de bloemen of zijn het de wortels van je plant die gebreken vertonen?
  2. Noteer de verschillen tussen de plant met problemen en gezonde planten.  Als je gezonde planten bijvoorbeeld gezonde pluizige groene bladeren hebben en je zieke plant bruine of zwarte stippen heeft, gaten, opgekrulde randen of een witte schijn, noteer dat dan goed voor je hulp vraagt.
  3. Kijk of er diertjes aanwezig zijn te bespeuren zijn op je planten.  Wil je weten wat de planten zijn, neem er foto van en vraag hulp.

Gewapend met deze tips, kun je nu makkelijk doorheen de tomatenproblemen zoeken naar wat bij jou het probleem is.  In het beste geval lees je dit artikel puur informatief en doen je tomatenplanten het heel goed.

22 vaak voorkomende tomaten problemen

De lijst is onderverdeeld in twee delen: 16 ziektes die veroorzaakt worden doordat de opkweek niet goed verlopen is, bacteriën of schimmels.  Daarna lees je nog 5 problemen die veroorzaakt zijn door insectenplagen.  Hopelijk ontdek je enkele tips die je tomaten dit jaar zullen redden of je teelt volgend jaar zullen verbeteren.

16 Tomatenziektes die je pret kunnen bederven

Toen ik dit artikel begon te schrijven kwam ik thuis, deed mijn rondje door mijn moestuin tunnel serre en merkte 2 Coeur de Boeuf tomatenplanten op met samen 5 tomaten die leden aan neusrot.  Hoe cynisch kan de natuur zijn.  Intussen heb ik in een spoedtempo opgezocht wat ik er aan kan doen en het nodige gedaan … hoop ik.

Tomatenziektes, moestuinschimmels of andere omstandigheden kunnen heel snel je tomatendroom aan diggelen slaan.  Heel vaak kun je met wat extra liefde en aandacht je planten nog redden maar in sommige omstandigheden moet je ook wel echt ingrijpen en je planten verwijderen.

Voor we door de lijst van kommer en kwel aan lijst ik nog even op wat de hoofdoorzaken zijn van ziektes.

  • Niet voldoende voeding : Gebruik voor je tomaten voldoende vloeibare mest voor vruchtgewassen.
  • Teveel snoeien : Geleid je tomaten goed zodat er steeds een bladerdak is die de tomaten voldoende beschermt tegen de zon.  Ik kweek op kweektouw met tomatenclips en dat werkt wonderwel.
  • Te weinig calcium : Test je grond en voeg calcium toe indien nodig, je doet het best voor de uiplant.  Ik gebruik de zeewierkalk die ik ook in het kolenbed gebruik.
  • Planten wanneer de temperatuur nog niet ideaal is : probeer geduld te hebben tot er geen vorst meer voorspeld wordt en de nachten warmer worden.
  • Water … teveel of te weinig : Kies een watergeef-strategie die past bij het weer op dat moment.
  • Water geven van bovenaf of met veel spetters is reclame voor schimmelziektes : Geef water aan de basis van je planten
  • Te weinig luchtcirculatie rondom je planten : Plant je tomaten ver genoeg uit elkaar en snoei blad indien nodig maar niet teveel (zie hoger).  Gebruik een fungicide als je meeldauw opmerkt.
Phytophtora: vlekken op stam tomatenplant
Phytophtora: aangetaste bladeren

1. Phytophthora infestans

  • Hoe ziet het er uit: je ziet verkleuring (zwarte vlekken) die beginnen op de bladeren, daarna over gaan op de stam en in erge gevallen zelf op de vruchten zichtbaar is. De vlekken zijn eerst niet opvallend, maar al snel neemt de schimmel over en sterft je plant uiteindelijk af.
  • Wat is de oorzaak van Phytophthora oftewel de aardappel- of tomatenplaag:  Er is te weinig luchtcirculatie tussen je planten: vocht en warmte vormen de ideale basis voor schimmelziektes.
  • Wat kun je er aan doen:
    • Preventief
      • Respecteer de plantafstanden en zorg voor een optimale luchtcirculatie
      • Hou je planten netjes: controleer indeterminate rassen op dieven. Pas bladsnoei toe indien nodig. Knip bladeren die elkaar aanraken af, je kunt volledige bladeren afknippen maar ook halveren. Bladeren die elkaar overlappen kunnen niet goed opdrogen en vormen zo een mogelijke broeihaard.
      • Plaats geen tomatenplanten naar aardappelplanten. Zo voorkom je dat de schimmel zich van de ene naar de andere plant begeeft.
      • Behandel je planten met lavameel. Zeker op plaatsen waar je dieven weggenomen hebt of bladeren afknipte. Die kleine wondjes kunnen een toegangspoort voor schimmels zijn.
      • Als er na veel regenval een periode van veel zonneschijn volgt, dan weet je dat er veel water verdamp van onder je plant.  Ook al is de ziekte nog niet zichtbaar, behandel dan zeker al preventief met BSI Ecopur Lecithine (ecologisch) of Cuprex Garden.
    • Zijn je planten aangetast:
      • Enkel de bladeren: neem aangetaste bladeren zo snel mogelijk weg en behandel met BSI Ecopur Lecithine of Cuprex Garden.
      •  Verwijder je planten dan uit je moestuin. composteer zieke bladeren of planten nooit, de winter is niet streng genoeg om alle schimmelsporen te doden. Plaats in hetzelfde moestuinjaar geen tomaten op dezelfde plaats zonder tussenbehandeling, de schimmelsporen zullen je nieuwe planten ook infecteren.
    • TIP: behandel steeds droge planten om te voorkomen dat je schimmelsporen verder verspreidt.

Product in de kijker: 

BSI Ecopur lecithine 100ml breedwerkend middel voor bladziekten

Cuprex Garden Anti Schimmelpap – tegen aardappelziekte en andere schimmelziekten


Neusrot bij calciumgebrek
Neusrot bij calciumgebrek, droogte

2. Neusrot

  • Hoe ziet het er uit : Je tomaat start goed en ziet er heel gezond uit.  Maar wanneer ze begint te rijpen met je een vieze donkere plek onderaan de tomaat.  De plek voelt lederachtig aan en ook al snijd je de plek weg, de tomaat is binnenin helemaal niet lekker.
  • Wat is de oorzaak van neusrot : Je plant heeft een gebrek aan calcium.  Dat wil niet per sé zeggen dat er te weinig calcium aanwezig is in je grond.  Wanneer de zuurtegraad in je grond te hoog of te laag is, kan je tomatenplant de calcium niet opnemen.  ook al barst je grond van de calcium.  Met een pH-meter kun je kijken hoe zuur je grond is.  Ideaal voor tomaten is een pH van 6,5.  Onregelmatig water geven kan ook aan de basis liggen van neusrot.  Op een bepaald moment vullen je vruchten zich heel snel met water, wanneer er op dat ogenblik een gebrek is aan water of wanneer er een onderbreking in het toedienen van water, dan protesteren je tomaten in de vorm van neusrot.  Hete en warme dagen zonder water en je kunt er vanop aan dat je last krijgt van neusrot.
  • Wat kun je er aan doen : 
    • Voor de je teelt : Bij de uitplant moet je grond klaar zijn voor een grote oogst tomaten, naast tomatenmest met een goede dosis NPK (stikstof, fosfor en Kalium) en Magnesiumsulfaat (magnesium), geef je je groeibodem best ook een goede dosis zeewierkalk.  Je kunt ook je eierschalen fijn maken en in je compost mengen, dat geeft ook een flinke dosis calcium aan je planten.
    • Tijdens de teelt : Bij droogte kun je uiteraard je planten goed vochtig houden.  Bij een gebrek aan calcium kun je een bladspray gebruiken die calcium bevat.  Bladspray kan heel vlug opgenomen worden en de rest van je tomaten vrijwaren van neusrot
    • !!! Oogst de tomaten met neusrot niet wanneer ze niet schimmelen of overrijp zijn.  Oogst groene tomaten met neusrot niet vooraleer je plant weer gezond is, voldoende vocht of calcium heeft kunnen opnemen.  Wanneer je groene tomaten met neusrot oogst, dan bestaat het risico dat de plant je volgende tros begint aan te tasten.  Probeer dus zeker een tijd te wachten om de tomaten met neusrot te oogsten.

Blossom drop

Blossom drop

 3. Je bloemetjes aan je tomatenplanten vallen af of de Engelse term ‘blossom drop’

  • Hoe ziet het er uit : Heel simpel, je krijgt bloemetjes aan je tomatenplanten maar tijdens hun verdere ontwikkeling breken ze af of ontwikkelen ze geen vruchten.
  • Wat is hier de oorzaak van : Grote temperatuurschommeling zorgen voor dit vervelende fenomeen.  Typisch wanneer planten met bloemetjes te vroeg uitgeplant worden en ‘s nachts staan bibberen van de kou en overdag 40°C voor de kiezen krijgen onder glas.  tomatenplanten moeten, ‘s nachts minimum 12 graden hebben.  Andere oorzaken die ‘blossom drop’ veroorzaken zijn : schadelijke insecten, te weinig water, teveel of te weinig stikstof of en gebrek aan bestuiving.
  • Wat doe je er aan : Het weer kun je niet veranderen, maar je kunt wel iets later zaaien (begin tot half maart) waardoor je de planten langer binnen kunt houden ‘s nachts.  Als je in februari start, dan zijn je planten hun p9 pot ontgroeit en moeten ze wel in volle (koude) grond. Verder hou je je bodem goed bemest met vloeibare mest voor vruchtgewassen, kun je bestuiving stimuleren door wekelijks tegen de stam van je planten te tikken of bijen aan te trekken. Insecten kun je bestrijden met een biologisch product met pyrethrum.

why are my tomatoes cracking

4. Barsten in je tomaten

  • Hoe zien ze er uit : De barsten zie je vaak aan het kroontje van je tomaten.  Soms maken insecten gebruik van de barsten om binnen te dringen in je vrucht.  Ook vogels worden aangetrokken door de lekkere geur die de barsten verspreiden.
  • Wat veroorzaakt de barsten : Heet, vochtig weer.  Na een droge periode hebben je tomaten grote dorst.  Wanneer het dan plots overvloedig regent of wanneer je na een droge periode in je tuinkast of serre veel water geeft, zwelt je fruit heel snel op en komen er barsten in je vruchten.
  • Wat doe je er aan : Ook al kun je de regen buiten niet tegenhouden of stimuleren, probeer toch gelijkmatig water te geven in het groeiseizoen.  Dit voorkomt dat je tomaten te veel water ineens binnen krijgen.  Hou ook het weerbericht in de gaten.  Als je ziet dat er regen aankomt, hou je gieter dan nog even op stal.  In de serre of tuinkast heb je uiteraard meer zelf in handen.

 

what does sunscald on tomatoes look like

5. Zonnebrand op je tomaten

  • Hoe ziet zonnebrand er uit: De plant ziet er perfect gezond uit en het fruit ontwikkelt zich normaal.  Maar tijdens het rijpen komen er gele vlekken op de huid van de tomaten.  De gele vlekken verbleken tot een witachtige kleur en de huid wordt flinterdun.  Dit zorgt voor een mager uitzicht en een flaauwe smaak bij de tomaten.
  • Waarom zonnebrand: De naam verraadt het al een beetje, de zonnestralen hebben letterlijk je tomaten verbrand.
  • Wat kun je er aan doen:
    • Je kunt je tomaten natuurlijke schaduw geven met de bladeren van de plant of de bladeren van een aangrenzende plant.  Zonnebrand gebeurt vaak in zeer lichtdoorlatende glazen kassen of serres waar er veel gesnoeid is.
    • Je kunt er voor kiezen om in een moestuin tunnel serre te kweken met een iets minder licht-doorlatende folie.  In de Splendid en Elegant heb je zelden last van zonnebrand omdat de zonnestralen gebroken worden.
    • Heb je een glazen serre of tuinkas en je wilt toch heel wat blad wegsnoeien, dan kun je er voor kiezen om een zonwerende verf op je glas aan te brengen.  Temperzon is een product dat een melkachtig laagje op je glas aanbrengt, hierdoor bereik je hetzelfde effect als de tunnelfolie van de Splendid en de Elegant.  De zonnestralen worden licht gebroken waardoor zonnebrand niet voorkomt.

Poor Fruit Set - Why are my tomatoes not growing

6. Gebrekkige vruchtzetting bij je tomatenplanten

  • Hoe ziet het er uit: Je hebt wel enkele bloemen maar niet alle bloemetjes worden tomaten.  De enkele tomaten die je wel aan de plant hebt zijn klein en hebben niet zoveel smaak.
  • Wat ligt aan de oorzaak: Te veel stikstof in je grond resulteert vaak in heel veel blad en te weinig bloemetjes .  Zijn er weinig bloemetjes, dan uiteraard ook weinig tomaten.  Een andere reden kan zijn dat jeje planten te dicht bij elkaar gezet hebt en de plant te weinig zon gezien heeft.  Ook moet je je kleinste rassen aan de zuidkant van je serre of tuinkas planten.  Zo vangen de grote planten geen zon weg van de kleinere. Tomaten zijn ook zelfbestuivers, de bloemtjes hebben zowel een vrouwelijk als een mannelijk gedeelte.  Een briesje wind volstaat om het bloemetje lichtjes te laten bewegen en zichzelf te laten bevruchten.  Wanneer de planten te dicht bij elkaar staan is er (te) weinig wind en heb je een slechte bevruchting.  Niet alleen voor schimmelvorming maar ook voor een goede vruchtzetting hou je de planten best luchtig.  Je kunt dit dus door je plantafstand te vergroten of door blad te snoeien.  Let bij blad snoeien dan wel op met zonnebrand. Je leest het, succesvol tomaten kweken is de juiste keuzes maken.
  • Wat doe je aan een gebrekkige vruchtzetting : Wees voorzichtig met stikstof op de plaats waar je tomaten wilt kweken.  Een groenbemester tijdens de winter of een beetje netelgier bij de uitplant volstaan, meer stikstof moet je niet in je grond pompen. Daarna ik kalium nodig voor je planten.  Je kunt die op voorhand inwerken in de vorm van Vinassekali, je kunt ook een smeerwortelgier brouwen of je kunt gewoon een organische direct opneembare vloeibare mest voor vruchtgewassen geven bij het begieten van je planten.  Laat ook 50 cm tussen de planten voor en goede luchtcirculatie en snoei overtollig blad weg.  Ik snoei alle blad van de tomaten weg wanneer de trossen de groenvolwassen fase bereikt hebben.   Lees meer over de groenvolwassen fase in dit artikel ‘Help mijn tomaten worden niet rood‘.  Het je je planten al uitgeplant tik dan zelf wekelijks tegen de stam van je planten.  Dit zal je planten helpen bij het bevruchten.

 

catfacing tomato

 7. Vervormde tomaten, ook wel catfacing (kattengezicht) genoemd

  • Hoe herken je het: Het fenomeen ‘catfacing’ geeft je tomaten een misvormd uiterlijk.  De kant van het oorspronkelijke bloemetje is gerimpeld en hobbelig.
  • Wat zorgt voor deze misvormde tomaten: Bloemetjes die bevrucht werden tijdens een koele avond met temperaturen rond de 10-12 °C zijn vaak het onderwerp van ‘catfacing’.
  • Wat doe je er aan: Probeer je tomaten iets later uit te planten.  Meestal gaat dat gepaard met iets later zaaien ook.  Je wacht best tot begin of midden maart.  Zodat je planten niet naar buiten moeten als er nog koude nachten zijn.  Wacht tot de weersomstandigheden de vruchtvorming niet belemmeren.  De planten in zwart plastic uitplanten helpt ook om de warmte van overdag, ‘s nachts weer af te geven aan de plant.  Wanneer de temperaturen voldoende hoog zijn kun je, moet je zelfs het plastic verwijderen.  Meestal wil dit zeggen kapot knippen.

 

Why are my tomato plant leaves rolling and shriveling up

 8. Gekruld blad bij tomatenplanten

  • Hoe ziet het er uit: Volwassen planten kunnen plotseling hun bladeren opkrullen, vooral de oudere bladeren onderaan.  De bladeren krullen op van buiten naar binnen.  Vaak vormt dit probleem zich tot 75% van de bladeren.
  • Wat is de oorzaak van gekruld blad bij je tomatenplantenHoge temperaturen, vochtige grond en te veel gesnoeide planten kunnen het gekrulde blad veroorzaken.  Eigenlijk wil een gekruld blad zeggen : stress bij je tomatenplant.  Jonge plantjes die het te koud hebben bij uitplant, kunnen ook gekruld blad vertonen.
  • Wat die je er aan: Ook al ziet het er niet mooi uit, de gekrulde bladeren hebben weinig negatieve invloed op de ontwikkeling van je plant.  Vermijd te veel snoeien en zorg dat het overtollige water weg kan.

 

tomatoes look normal but gaps inside

 9. Opgeblazen tomaten

  • Hoe ziet het er uit: De tomatenplanten zien er excellent ui, de bloei en vruchtzetting zijn perfect en je rijpe tomaten zijn klaar voor de oogst.  Maar wanneer je de tomaat opensnijdt, zijn de zaadkamers heel groot en leeg.  De tomaten voelen ook al licht aan bij de oogst.  De buitenkant van de tomaat kan er ook wat hoekig uitzien.
  • Wat ligt hier aan de basis: Dit fenomeen kan wijzen op onderbemesting, arme grond of een slechte bevruchting.
  • Wat doen we er aan: Geef je planten voldoende voeding.  Bij de uitplant zorg je ook voor een goede bodemstructuur.  compost is voor de bodemstructuur en de reserves aan organisch materiaal van kapitaal belang.  Naast geteerde compost (die weinig voeding bevat) kun je ook organische mestkorrels voor tomaten toevoegen.  Dit geeft je planten een droomstart.  Een week of 6 na de uitplant, tegen eind juni kun je dan beginnen met vloeibare mest voor vruchtgewassen of smeerwortelgier.  tomatenplanten zijn gulzige planten, geef ze voldoende voeding.

 


 

Anthracnose - dark mushy spot on tomatoes

10. Anthracnose

  • Hoe ziet het er uit: Wanneer de tomaten rijpen, zie je dicht bij de bloemkant (niet de kant van het steeltje) een donkere, ronde cirkel.  In deze cirkel wordt het vruchtvlees zacht, in tegenstelling tot neusrot waarbij de plek uitdroogt.  Wanneer je de tomaat opensnijdt, is er een zwarte sponsachtige plek onder de huid die op rot lijkt.
  • Wat is de oorzaak : Aan de basis ligt een schimmel, Colletotrichum phomoides is de naam.  Deze schimmel houdt van heet en vochtig weer en wordt vaak verspreid door automatische beregening.  Sprinklers die geïnfecteerde grond doen opspatten zodat de schimmel op je plant terecht komt.
  • Wat kun je er aan doen : Wijzig de manier waarop je water geeft.  Overweeg een irrigatiesysteem met druppelaars die het water mooi aan de wortels loslaten.  Pluk op tijd je tomaten.  Rotte of rottende tomaten ontwikkelen deze schimmel sneller.

 

early blight on tomatoes

 11. Vroege meeldauw

  • Hoe ziet het er uit : Op de bladeren zie je bruine vlekjes, te beginnen met de oudste bladeren.  Iedere vlek ontwikkelt ringen, zoals een doelwit.  De bladeren worden uiteindelijk geel rond de vlekken en vervolgens wordt het blad bruin en valt het af.  Uiteindelijk heb je een kale plant die afsterft.
  • Wat is de oorzaak : De grote schuldsige hier is een schimmel die Alternaria solani heet.  De schimmel leeft in je bodem, ook tijdens de winter.  Dus is de kans groot dat wanneer je het ooit had en je het jaar erop weer plant tomaten op dezelfde plaats je planten weer ten prooi vallen aan die schimmel.
  • Wat kun je er aan doen : wisselteelt kan voorkomen dat je planten geïnfecteerd geraken.  Wissel dus de plaats van je tomaten af met komkommers, meloen, pepers, paprika‘s, aubergines, augurken, aardbeien, … kortom alle kasplanten.  Een biologische fungicide kan ook helpen.  Maar voorkomen is beter als genezen

 

Tomato fungus - Septoria Leaf Spot

 12. Septoria Vlekkenziekte

  • Hoe ziet het er uit : Nadat de planten tomaten beginnen ontwikkelen, krijgen de onderste bladeren gele vlekken.  Geen stikstof (volledige blad wordt geel) of magnesiumtekort (geel vertrekt vanuit de nerven).  Dit zijn gele vlakken met donkergrijze vlakken in de gele vlek met een donkere rand.  In de kern, van de vlak zie je zwarte stippen.  Je blad sterft uiteindelijk af.
  • Wat is de oorzaak van deze ziekte : Ook hier weer een bladschimmel genaamd Septoria lycopersici
  • Wat kun je er aan doen : Geef je planten geen water of de bladeren, hou ze uit de regen als je ze buiten kweekt.  Het water op de bladeren, kan de sporen van de schimmel ontwikkelen en ook in je grond laten nestelen met langdurige problemen als gevolg.  Je kunt de schimmel behandelen met biofungicide & bactericide Certis Double Nickel die speciaal voor deze ziekte werd ontwikkeld.

 

wilted tomato plant fungus

13. Fusarium Verwelkingsziekte

  • Hoe ziet het er uit :  Alles ziet er prima uit tot plots je planten van onderuit beginnen te verwerken, eerst aan één kant maart vervolgens kan je volledige plant verwelken.  Wanneer je uit een paniekreactie water begint te geven wordt het probleem alleen maar erger.  Binnen de twee dagen sterft je plant af.
  • Wie is hier de boosdoener : Opnieuw een vervelende schimmel met de naam Fusarium oxysporum f.sp. lycopersici.  Deze vervelende bezoeker in je tuin beschadigt het vasculair systeem van je plant, je kunt het vergelijken met onze aderen.  De schimmel vernietigt de xylem vaten, die alle sapstromen binnen je plant doorlaten.  Sapstromen die water en voeding rondsturen in je plant.
  • Wat kun je er aan doen ? : Bij fusarium is de beste verdediging de aanval.  De aanval om de zikte te voorkomen.  Eens ze er is is het te laat.  Ook hier weer is wisselteelt, voldoende verluchting en oppassen met water of neerslag de sleutel.  De schimmel kan ook overwinteren in je tuin.

 

Verticillium Wilt - Tomato plant fungus with yellow spots on leaves

 14. Verticillium Verwelkingsziekte

  • Hoe ziet deze er uit ? : Ook hier weer gele vlakken aan de basis.  Je kunt deze schimmelziekte onderscheiden omdat ze ook de nerf bruin maakt.  Vervolgend worden de bladeren weer volledig bruin.  De ziekte breidt zich uit tot aan de stam van je plant tot je plant een groeistop kent.
  • Hoe komt dit ? : Weer een schimmel die in de grond leeft Verticilliurn albo-atrum, deze valt het wortelgestel aan en reist verder omhoog die het vasculair systeem van de plant.  Het voorkomt het normale transport van water en voeding met alle gevolgen vandien.
  • Help, wat nu ? : Eens je plant geïnfecteerd is, is er maar weinig meer aan te doen.  Ook hier weer wisselteelt, opletten met vocht en voldoende verluchting in je serre.

 

What wrong with my tomatoes - spotted wilt virus

 15. Virussen

  • Hoe zie je een virus ? : Virussen focussen zich op de tomaten zelf.  Na heel veel geduld heb je je eerste tomaat en dan merk je zwarte vlekken, rare strepen, onregelmatigheden, … Sommige heirloom tomaten hebben van nature strepen op hun schil, maar daar gaat het niet over.
  • Wie is de schuldige : Virussen verspreiden zich wanneer je planten stress hebben, stress door extreme hitte, droogte of arme grond.
  • Wat kun je ondernemen : Investeer in de algemene gezondheid van je plant.  compost, organische mestkorrels, vloeibare voeding voor vruchtgewassen, je planten besproeien met neem olie.

 

powdery mildew on tomato leaves

15. Echte meeldauw op je tomaten

  • Hoe ziet het er uit ? : Echte meeldauw zie je meteen op je planten, het is alsof de bladeren van je plant met een wit poeder bestoven zijn.  Je vind ook witte vlekken op je tomaten en ook op de stam.  Als je niets doet worden je bladeren geel vervolgens bruin en uiteindelijk vallen ze af.
  • Wat veroorzaakt het : Echte meeldauw gebeurt vaker in tunnels, tuinkasten of serres door gebrek aan luchtcirculatie en een hoge luchtvochtigheid.
  • En wat nu ? De beste manier om echte meeldauw te vermijden is spuitzwavel te gebruiken.

Product in de kijker:


5 insecten die je tomaten(planten) kunnen vernielen

Naast tal van ziektes kunnen ook insecten je tomatenteelt bedreigen.  Maar niet alle insecten zijn slecht, sommige zijn zelfs heel goed om de slechterikken die je planten aantasten uit te schakelen

Hier een lijstje van de 5 grootste belagers. Zet in op hun natuurlijke vijanden.


cutworms on tomatoes

1. Larven van motten

  • Wie zijn ze : Deze larven voeden zich ‘s nachts aan je zaailingen.  Ze eten zich doorheen de stam op het niveau van de aarde of net daarboven.  Omdat ze enkel ‘s nachts actief zijn (net als motten) zijn ze moeilijk te spotten.
  • Wat nu ? Je kunt een kraag maken rond je jonge plantjes met een rolletje van toiletpapier dat je opensnijdt en weer dichtmaakt..  Planten van 6 weken oud of meer zijn ook harder en resistenter tegen deze motlarven.  Plant je tomaten dus niet uit als ze nog heel jong zijn.

 

hornworm on tomato plants

 2. De larve van de tabakspijlstaart

  • Wat doen ze : Deze larve is een bedreiging van alle Solanums (aubergine, tomaten, tabak, …).  Deze larve can een volledige tomatenplant in één nacht vernielen.  Deze veelvraten zijn een 7-tal cm lang en hebben twee hoorntjes op hun hoofd, hun lichaam is vrij recht.  Deze larve is soms moeilijk te onderscheiden van de takken van je tomatenplanten.  Ze zijn ook ‘s nachts actief en verhuizen zich van plant tot plant.  sluipwespen kun je bestellen op deze website.
  • Wat kun je er aan doen : In een ideaal scenario heb je ook sluipwespen op bezoek.  Dit zijn parasieten die hun eitjes op de larven leggen, wanneer de eitjes larven worden, zuigen ze de schadelijke larve van de tabakspijlstaart leeg.  De sluipwespen die vervolgend geboren worden beschermen vervolgens weer je tuin.  Je kunt ook goudsbloem naast je tomaten planten, hun geur is heel onaantrekkelijk voor de tabakspijlstaart.

 

Colorado potato beetle damaging tomato plants

 3. Coloradokever

  • Wie zijn die kevers : De coloradokever komt uit Amerika. Ze zijn ook dol op nachtschadigen, vooral aardappelen.  Als ze geen aardappelen kunnen vinden hebben ze het al snel op je tomaten, aubergines, of andere planten uit de nachtschaden familie gemunt als deze in de buurt zijn.  Der kevers zij +/- 2 cm groot en hebben geel-zwarte strepen op hun vleugels.  De volwassen kevers gebruiken hun mond om stukken uit de bladeren van je planten te eten.  De vrouwtjes leggen felgele, zelfs goudkleurige eitjes onderaan de bladeren.  Wanneer deze uitkomen is het hek van de dam en worden je planten in geen tijd vernield.  De larven zijn rood tot donkerroze met zwarte puntjes. Ze verschuilen zich overdag aan de onderkant van de bladeren.
  • Wat te doen ? :   De kevers moet je wegvangen, de larven die nog niet zo een hard schild hebben, kun je bestrijden met pyrethrum in de vroege lente voor ze volwassen worden. In dit artikel lees je over hoe je coloradokevers kan voorkomen en of bestrijden.

Product in de kijker:

Edialux Conserve Ecologisch insecticide voor groenten, fruit en sierplanten (60ml)


 

how to get rid of stink bugs on tomato plants

4. Stinkbeestjes

  • Wat zijn ze : Je kent ze wel, kevertjes die door de tuin navigeren, ze zijn schadelijk voor je tomaten.  De bruingemarmerde stinkwants zoals ze officieel heten hebben naaltjes in hun mond waarmee ze je tomaten leegzuigen.  Je kunt ze met het blote oog zien zitten om je tomaten of je kunt hun schade zien in gele vlekken, oneffenheden op je rijpende tomaten.  Als je een aangetaste tomaat in twee snijdt kun je een wit gedeelte zien onder de gele vlakken.  Zo onderscheid je de schade van stinkbeestjes met virussen of schimmels.
  • Wat doen we er aan :  Er bestaan vallen voor stinkbeestjes die ze zonder te doden vangen maar je kunt ze ook zelf wegvangen.

 

how to get rid of spidermites on tomatoes

5. Spint

  • Wat is spint ? : Spint is heel moeilijk te zien, ze zijn zo klein.  Maar je kunt wel de ravage zien die ze achterlaten.  Spint navigeert tussen de stam en de bladeren van je planten en perforeren de bladeren om zich te voeden aan de sappen van je plant.  Uiteindelijk zien je planten er gestippeld en bruinig uit, de bladstructuur fel beschadigd.
  • Wat kun je doen ? De beste manier om spint te bestrijden op tomatenplanten is een kuur met neem olie spray.  Een andere optie is een insectenzeep te gebruiken.  Je kunt zelf insectenzeep maken met water, 2% afwasmiddel en 1% spiritus (vodka bvb).  En spuiten maar. In dit artikel lees je meer over spint bestrijden op je moestuinplanten.

Niet enkel insecten en ziektes maar ook vogels

Een laatste tomatenprobleem zijn vogels.  De heerlijk zoete vruchten ontsnappen ook niet aan het oog van hongerige vogels.  Vooral kraaien vormen vaak een probleem.  Niet verwonderlijk gezien technisch gezien een tomaat eigenlijk fruit is.  Ook andere vogels en kunnen je tomaten beschadigen.  Je kunt je tomaten of de deuren van je tunnel, serre of tuinkast ook beschermen met een vogelnet.

Tot slot

Hoe uitgebreid deze lijst aan tomatenproblemen ook is, laat je niet uit je lood slaan en blijf zelf je tomaten kweken.  Het zijn zware gewassen die anders met vrachtwagens moeten vervoerd worden.  Door hun ziekte gevoeligheid zitten (niet BIO-)supermarkt tomaten vol fungiciden en andere chemische middelen.  Het goede nieuws is dat je op kleine schaal heel goed maatregelen kunt nemen tegen de ziektes, insecten of vogels.

Vond je dit een nuttig artikel deel het dan met je moestuingroepen op FacEbook.  Je kunt deze site ook steunen door je moestuinspullen in onze webwinkel aan te kopen.  De kortingscode biomoestuin geeft je 5 euro korting op je eerste aankoop.

Veel succes en hopelijk mag je gespaard blijven van de 22 tomaten problemen uit dit artikel.

Groetjes, Tom

Ikzelf in mijn moestuin
Ikzelf in mijn moestuin

51 reacties op “22 tomaten problemen die je hopelijk niet treffen : ziektes, insecten en vogels

  1. Reinder de Vries zegt:

    De meeste van mijn tomaten vallen er af voordat ze rijpen. Bij stengel een ronde zachte rotte plek. De kleine blaadjes bij aanhechting worden al eerder bruin.
    De grotere bladen worden geel en verwelken.
    Heb deze ziekte (virus?) niet kunnen vinden in overzicht . Wat kan het zijn??

    • Tom Deseyn zegt:

      Ik denk wanneer het gewone vliegjes zijn dat het geen kwaad kan. En als het er niet te veel zijn. De tomatenplanten groeien rapper dan dat die vliegjes schade kunnen aanrichten. Als het zwarte luizen zijn die je plant overwoekeren, dan heb je een groter probleem. Groetjes Tom

  2. Daisy zegt:

    Hallo. Mijn tomaten stonden in een pot in een (te?) kleine Serre samen met komkommer in de grond en startende meloenplantjes in potjes. Nu zag ik vandaag dat er witte Vlieg opzit. Krijg ik deze weg door de tomaten nu gewoon buiten te laten staan? Met de idee dat natuurlijke vijanden ze gaan opeten of is dit te simpel? Bedankt!

  3. Vercruysse Patrick zegt:

    Beste, Mijn tomaten zijn gespoeit tegen de aardappelplaag. Wanneer mag je de groente rondom de tomaten planten op eten. Ze hebben ook wel wat sproeistof meegekregen. Beste dank Patrick

    • yannick zegt:

      Dag Patrick

      De wachttijd verschilt sterk tussen de verschillende producten. Ik weet natuurlijk niet welk product je gebruikt hebt. Best kijk je hiervoor even op de verpakking.

      Groeten Yannick

  4. Courteaux Marc zegt:

    Hallo Tom,

    Interessant artikel. Ik vind er echter niets in terug over wat een deel van mijn tomatenplanten in serre is overkomen : van de ene dag op de andere verwelkt. Ik vermoed dat een gravend dier de oorzaak is (mol, rat, nog iets anders …) maar vind er geen echt overtuigend bewijs voor. Zijn er gravers die, al dan niet gericht, het wortelstel van tomatenplanten vernielen ?

    • yannick zegt:

      Dag Marc

      Een gravend dier kan dit zeker veroorzaakt hebben. Of er echt gravers zijn die specifiek op zoek gaan naar tomatenwortels weet ik niet. Wortelschade lijkt mij meer een toevalligheid doordat bijvoorbeeld een rat net daar zijn gang wil graven. Wel had ik dit jaar voor dat een meikeverlarve mijn tomatenwortels had opgegeten, dus zij kunnen zeker schade aanbrengen. Als de planten inmiddels al weer mooi rechtop staan vermoed ik echter eerder een water tekort. Mijn tomaten durven overdag ook wel eens erg slap gaan hangen.

      Groeten Yannick

  5. Etienne zegt:

    Dag, onze tomaten worden rood maar worden onder de huid mals en waterig . Ze staan in grote plastiek potten in een glazen serre met schaduwdoek

    • Rita Dieckmann zegt:

      Mijn tomatenbladeren krijgen ineens iets doorzichtig brons- goudkleurige
      plekjes over het gehele blad. Er zijn totaal 8 plantjes in een grote pot, te dicht op elkaar? Of is verkeerd sproeien een mogelijke oorzaak?

      • Sarah Gaillaert zegt:

        Dag Rita,

        Brons-goudkleurige plekjes doen mij denken aan zonnebrand. Het is gemakkelijker te beoordelen met een foto. Je mag mij zeker een mailtje sturen via sarah@moestuinweetjes.com

        8 Tomatenplanten in 1 pot lijkt mij wel zeer veel. We raden aan om per plant een 12L pot te voorzien.

        Beste groeten, Sarah

  6. Sigrid zegt:

    Ik kneek al jaren mijn eigen tomaten. Ik kweek ze van gekochte tomaten die ik in plakjes schnij en dan in potjes voor kweek. Later in de tuin. Altijg prachtige gezonde tomateplanten gehad met hele goede oogst. Mest en alles wat erbij hoord. Nu de eerste heerlijke rode tomaten geoogst maar die zijn van binnen erg droog. Iemand een idee hoe dat komt. Planten zien er heel gezond uit

    • yannick.vanheel zegt:

      Gekochte tomaten zijn meestal hybride soorten. Wanneer je hier zaad van oogst is de kans ongeveer 1/4 dat de vruchten van de planten uit het zaad identiek hetzelfde zijn van smaak en structuur. De droge smaak is dus te wijten aan het feit dat de planten tot de overige 3/4 horen.

  7. Aafke zegt:

    Interessant artikel, maar kan toch niet goed beoordelen waar mijn tomatenplant last van heeft. Vanaf het begin vertoond een trosje tomaten rare streep vormige verkleuring. Nu zijn tomaten min of meer rood, maar onderkant is zacht en bruinig. Lijkt rot en de buitenkant voelt bobbelig aan . Ik wil je een foto sturen. Naar welk adres kan dat?

  8. jahan vankersschaever zegt:

    dag tom – de ziekte die mijn tomaten treft vind ik niet terug – de planten groeien prachtig en krijgen veel bloemen – wanneer die planten 60-70 cm hoog zijn hebben we een geweldige bladgroei gekregen en veel bevruchting en plots laten de bladeren hun oren hangen en de STAMMEN VAN DE PLANTEN VERDIKKEN GEWELDIG EN HET VEL GAAT OPENBARSTEN – de stammen zien er uit als stoppels van tabaksplanten en alle groei valt stil – groetjes johan vk

  9. Peter Verplancke zegt:

    Dag Tom,
    Mijn plantjes staan intussen in de serre van verleden week in potjes tot ze iets groter zijn. Echter zie ik van enkele plantjes blekere blaadjes, niet echt een ziekte denk ik, moet ik mij zorgen maken? Zou de onverwachte koude een rol hebben gespeeld? Gr Peter

    • Sarah Gaillaert zegt:

      Dag Peter,

      Zolang de nieuwe bladeren mooi groen zijn, is er niets aan de hand. Het is normaal dat de kiembladeren verkleuren naar verloop van tijd aangezien deze hun dienst gedaan hebben en geen voeding meer bevatten.

      Succes met je teelt!

      Met vriendelijke groet,

      Sarah

  10. Henri zegt:

    Berste Tom, Ik heb mijn tomatenplantjes verpot in een pot van 9 op 9, nu heb ik gemerkt dat bijna al mn plantjes slap en tegen de grond liggen. Kan jij mij zeggen wat de oorzaak daarvan is want zit met m’n handen in m’n haar en weet geen oplossing!!!
    Mvg. Henri

    • Sarah Gaillaert zegt:

      Dag Henri,

      Er kunnen een aantal redenen zijn. Hebben de plantjes voldoende water gekregen? Zijn er wortels beschadigd bij het verspenen?

      Ik zou sowieso starten met watergift (laten opzuigen langs onder, bv in een Deense bak).

      Met vriendelijke groet,

      Sarah

  11. Mathijs Ronny zegt:

    Hallo, ik heb tomaten marmande geribd ik denk dat ik met een probleem zit d plant groeit niet omhoog er komen in de kop al bloemen in en zijn nog maar 30 cm hoog ik zie geen ongedierte en de stengel is al1cm dik wat scheelt er aub

  12. Christie zegt:

    Hallo allen,

    De steel van sommige van mijn tomaten hebben bruine strepen en de bladeren worden geel. Enig idee wat dat zou kunnen zijn en wat ik er aan kan doen? Ze staat in een kas in bakken, en krijgen via een druppel systeem water

  13. Rewers Pierre-Paul zegt:

    2 van mijn planten ( 8 in totaal) in serre zijn gestopt met groeien. Het bovenste blad is zeer klein en er komt dus geen nieuw blad. Wat kan dit zijn, de andere planten groeien zeer goed en maken de nodige bloemen. Dank voor u bericht;

  14. Charlotte zegt:

    Beste Tom

    Ik heb kerstomatenplanten gekweekt uit kerstomaten van de winkel. De planten zijn nu zo’n 70 cm groot en staat buiten in een pot, maar opeens (in 1 dag) zit een groot deel van de bladeren onder de bruin-zwarte puntjes en mini halve cirkeltjes. Een deel van de nerven van de aangetaste bladeren is ook bruin aan het worden. De planten heb ik enkele dagen geleden nog ingespoten met een middel tegen insecten en ziekten (weliswaar niet specifiek voor groenten-en fruitplanten). Ondertussen heb ik alle aangetaste bladeren afgeknipt.
    Dit is mijn eerste poging tot tomatenplanten en zelfs na een grondige internetzoektocht heb ik geen idee wat dit kan hebben veroorzaakt.

    Vriendelijke groetjes
    Charlotte

  15. Jurgen zegt:

    Beste Tom

    Is het nodig om tomatenplanten in de serre preventief te sproeien tegen de tomatenplaag (Phytophtora infestans)? Of is voldoende verluchting en wat snoei om tussen de planten te luchten al genoeg? Indien wel preventief te sproeien, welk middel gebruik je hiervoor?

    Vriendelijke groeten,
    Jurgen

  16. Lasser zegt:

    Mijn tomaten zijn maar een pingpong bal dik en hebben al een zwarte plek aan de neus ik heb ze in groote potten geplant in vers potgrond van dcm het is al 1 jaar of 3 dat ik dat probleem heb ze staan wel in een serre met die buiten heb ik blijkbaar het probleem niet
    Hebben jullie een idee wat probleem zo zijn ? Bedankt voor de raad
    Mvg andre

  17. Vervaet Erwin zegt:

    Beste, tomaten staan in een serre en groeien goed. De kop van de planten word afgebeten zo’n 5 centimeter onder de top. Voor de rest is er niks te zien aan de bladeren of planten van bijtsporen. Wat zou dit kunnen veroorzaken

  18. Yvonne zegt:

    Mijn tomaten groeien heel goed, mij vraag is…als ze nog groen zijn, zijn ze mooi glad en glanzend.
    Als ze rood zijn is de schil helemaal dof .
    Ze smaken goed maar ik wil graag weten waar dit van komt.
    Groetjes

  19. Knaepen Anny zegt:

    De bladeren van de tomatenstruiken krijgen bruingrijze vlekken , soms in het midden, meestal aan de rand. De coeur de boeuf struik ‘: Hier heeft de stam al hier en daar bruine vlekken.
    Zou dat de schimmelziekte , tomatenplaag, zijn of meeldauw.
    Ik heb al veel takken, bladeren gesnoeid. Mag ik Cuprex Garden gebruiken.
    De struiken dragen 6 tot 7 trossen tomaten.
    Anny Knaepen

  20. Kenny Vanhamel zegt:

    Ik heb een mooie oogst gehad deze zomer maar nu beginnen veel tomaten een bruine cirkel te vertonen aan de onderkant met enkele gaatjes in, zoals op de foto van de catfacing. Het is enkel aan de onderzijde van de tomaat en bijna een perfect ronde cirkel. Iemand een idee wat dit als oorzaak kan hebben?

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.