Hoe kweek ik prinsessenbonen of sperziebonen

Hoe kweek ik staak- of stokprinsessenbonen

Hoe kweek ik prinsessenbonen of sperziebonen

Prinsessenbonen zijn éénjarige planten die je best zaait of plant wanneer de kans op nachtvorst verdwenen is.  Na de Ijsheiligen wordt ook wel eens gezegd.  Dit is na 15 mei.  Logisch, de oorsprong van de plant is het warme Mexico en Zuid-Amerika.  Om een snelle start te nemen kun je de bonen in huis voorzaaien, 3 tot 4 weken voor de laatste vorstdatum, nu dus ongeveer.  Om bonen voor te zaaien kan je gebruik maken van deeproottrays. Die zijn speciaal gemaakt om peulgewassen in voor te zaaien. Wil je altijd verse boontjes tot aan de herfst, zaai ze dan om de twee weken gespreid over het seizoen.  De oogst van je laatste zaaibeurten in september/oktober zullen je de winter door boontjes geven als je ze invriest.  Boontjes kun je blijven oogsten tot de eerste nachtvorst. Hou er rekening mee dat de plant geen boontjes aanmaakt boven de 26°C.

Deep_root_tray

Voorbeeld van een deep root tray (hier met tuinbonen)

Hoe kweek ik staak- of stokprinsessenbonen – Beschrijving

Prinsessenbonen, ook wel eens sperziebonen genoemd zijn zoals eerder gezegd éénjarige planten en worden in onze moestuin gekweekt om de groene, onvolgroeide vruchten van de plant op te eten.  Een volwassen boon is taai en heeft in de peul grote zaden zitten die niet zo smakelijk zijn.  Daarom dat we ze op tijd oogsten.  De kleur en de grootte van de boontjes varieert volgens soort.  Je vindt prinsessenboontjes in groen, geel, gespikkeld en paars. De peulen kunnen 7 tot 10 cm lang zijn maar bonen van 15 tot 20 cm bestaan ook.  Bladeren komen meestal per drie. De bloemen zijn geel, paars of wit.  Staak- of stokbonen kunnen groeien tot 2 meter in 60 tot 85 dagen.  Zoals de naam het zegt hebben deze laatste de steun nodig van een stok of staak.  Uiteraard produceren staakbonen meer dan struikbonen.

Hoe kweek ik staak- of stokprinsessenbonen – Opbrengst

Kweek 4 tot 8 planten per gezinslid

Hoe kweek ik staak- of stokprinsessenbonen – Plaats

Geef boontjes een zonnige plaats in je moestuin, ze komen uit warme oorden.  Ze groeien in de moestuin ook in gedeeltelijke schaduw maar op die plaats zal de oogst niet het maximum rendement geven.  De planten groeien het best in losse, goed gedraineerde grond rijk aan organisch materiaal.  Geteerde compost verwerken in je moestuin bodem is hiervoor ideaal.  Boontjes hebben graag een Ph neutrale grond (Ph 6.0 tot 6.8).  Werk dus zeker met geteerde compost of stalmest, deze is wat zuurtegraad betreft beter in evenwicht dan verse.  Vermijd grond met een, hoog stikstofgehalte.  Ook grond waar groenbemester stond is niet geschikt.  Je planten zouden veel blad produceren maar weinig boontjes.

prinessen-bonen-zon

Hoe kweek ik staak- of stokprinsessenbonen – Planten

Boontjes zijn tere eenjarige planten en groeien het best in temperaturen tussen 15° en 30°C.  Zaai de boontjes na 15 mei wanneer de grond al wat opgewarmd is.  Bij een koude lente, kun je gerust nog enkele weken wachten.  Binnenshuis kun je drie tot vier weken (half tot eind april) eerder van start gaan, maar je plant je boontjes dan best maar uit einde mei.  Voorzie potjes die diep genoeg zijn om de planten 6 weken binnenshuis in te bewaren.  bonen maken heel snel een diep wortelgestel aan.  Eens de wortels verstrengeld geraken, verstikt de plant en gaat ze achteruit.  Ideaal om bonen in voor te zaaien zijn deeproottrays.  Er is plaats genoeg om een mooi wortelgestel aan te maken.  Met de professionele uitdrukplaat verstoor je de wortels niet.  Voor een continue oogst kun je boontjes gespreid zaaien.  Of je kunt struikbonen met een kortere groeitijd tegelijk zaaien met staakbonen die een langere groeitijd hebben (zie hoger).

prinsessen-bonen-stok

Hoe kweek ik staak- of stokprinsessenbonen – Afstanden

Zaai boontjes 2 tot 4 cm diep.  In zandgrond kun je iets dieper planten, in kleigrond iets minder diep.  Zaai of Plant struikbonen 8 cm uit elkaar en de rijen 40 cm tussen de rijen.  Voor stokbonen zet je om de 50 cm een stok die je diagonaal plaatst recht tegenover een andere stok.  De stokken staan zo’n 70 cm tegenover elkaar.  Rondom iedere stok plaats je 5 tot 6 zaden op 5 cm afstand rondom iedere stok.  Je kunt in ieder plantgat ook twee zaden plaatsen, zo speel je op veilig.  Verwijder dan wel na het kiemen de zwakste plant op plaatsen waar beide zaden gekiemd zijn.  Knip de jonge zaailing af net boven de bodem, let op dat je de andere hierbij niet beschadigt.

Hoe kweek ik staak- of stokprinsessenbonen – Water en voedsel

Kweek bonen in een moestuin grond die gelijkmatig vochtig is.  bonenzaad kan barsten, rotten en slecht of niet kiemen in te vochtige grond.  Voorgeweekte zaden zijn zeer kwetsbaar in de volle grond en kunnen makkelijk wegrotten.  Binnenshuis heb je controle over de vochtigheid van je teelaarde of zaai- en stekgrond en is voorweken wel een goede optie.  Hou ook tijdens het groeiseizoen je grond gelijkmatig vochtig.  Een gelijkmatige vochtigheid tijdens de bloeifase en het ogenblik dat de planten peulen vormen is zeer cruciaal voor een goede oogst.  Nadat de grond een temperatuur van 15°C bereikt heeft kan een mulchlaag hier wonderen doen.  Mulch zorgt ervoor dat het water minder snel verdampt.  Stro of houtsnippers zijn hier een goede optie als mulchmateriaal.  Ik verkies stro omdat ik dat vlotter kan verwijderen dan houtsnippers.

prinsessen-bonen-mulch

Boontjes kun je het best voeden met geteerde compost, ze hebben geen extra stikstof nodig en leven van de zon, water en de aanwezige voedingsstoffen in de bodem.  Daarnaast halen bonen de groeistof stikstof uit een zeer leuk fenomeen.  Het wortelgestel van bonen zet een soort stikstof ruilsysteem op met micro-organismen die in een gezonde moestuin bodem aanwezig zijn.  De bonenplant voedt die micro-organismen (bacteriën) en krijgt stikstof in de plaats.  Vermijd dus stikstof of groenbemester voor het telen van je bonen in de moestuin.

Hoe kweek ik staak- of stokprinsessenbonen – Goede en slechte buren

Vrienden Struikboontjes : Selder, maïs, komkommers, aardappelen, rozemarijn en aardbeien

Vrienden stokbonen : maïs, rozemarijn, snijbonen, zonnebloemen

Vijanden van beide : Uien, bieten en koolrabi.

Hoe kweek ik staak- of stokprinsessenbonen – Verzorging

Bewerkt de grond rond de planten lichtjes en vermijdt contact met het oppervlakkige wortelgestel.  Laat de bonenplanten met rust wanneer ze vochtig zijn, dit kan het verspreiden van schimmelsporen vermijden.  Zet eerst je staken en dan je planten, kies ook staken die hoog genoeg zijn voor de variëteit die je plant.

prinsessen-bonen-kiemplant

Hoe kweek ik staak- of stokprinsessenbonen – bonen in potten ?

Struikbonen kunnen in potten gekweekt worden, kweek ze in 20 cm potten.

Hoe kweek ik staak- of stokprinsessenbonen – schadelijke insecten Ziektes

Prinsessen- of sperziebonen kunnen aangevallen worden door bladluizen, dwergcicaden, bonenkevers, aardvlooien en mijten.  Bladluizen, dwergcicaden en mijten kun je met een waterstraal wegsproeien.  Er vroeg bij zijn is echter nog beter.  Kijk uit voor eitjes en plet deze tussen duim en wijsvinger.  Bij grote concentratie aan insecten, snoei de zwaar besmette stukken plant weg.  Hou je tuin ten allen tijde proper, zo hebben schadelijke insecten het moeilijker om een thuis te vinden in je moestuin en te overwinteren.

bonen zijn gevoelig voor meeldauw, mozaic en anthracnose.  Hou hiertoe ook je tuin proper en vermijd het verzamelen van afval.  Vermijd contact met je planten als ze vochtig zijn, zo verspreid je geen schimmels.  Gooi zieke planten weg, gooi ze niet op de composthoop.  Wanneer je elk jaar bonen op de zelfde plaats zou kweken in je moestuin, vergroot je de de kans op bodemziektes.  Roteer dus elk jaar je peulenbed en kweek maximum om de 3 jaar bonen in hetzelfde bed.

Hoe kweek ik staak- of stokprinsessenbonen – Oogst

Struikboontjes zijn 50 tot 60 dagen na het zaaien klaar voor de oogst.  stokbonen doen er iets langer over, 60 tot 90 dagen.  Oogst de boontjes op tijd, voor je ziet dat de zaden binnen in dik worden.  Blijf oogsten doorheen het seizoen, zo stimuleer je de plant om nog meer bloemen en bijgevolg nog meer vruchten te produceren.  Als de zaden volwassen worden, beschouwt de plant zijn taak als volbracht en zal de plant afsterven.  Oogst niet wanneer het extreem warm of koud is.  Oogst de boontjes met een schaar, aan de boontjes trekken kan de plant beschadigen.

De meest gekende variëteiten zijn :

13080_v_50 stokprinsessenbonen Neckargold gele Struikprinsessenbonen Purple Queen paars

Hoe kweek ik staak- of stokprinsessenbonen – Bewaren en conserveren

Verse boontjes kun je 1 week in de koelkast bewaren.  Na invriezen, kun je de boontjes nog 3 tot 6 maanden eten.

Veel succes met je teelt en kijk zeker eens in onze webwinkel naar de grote variëteit aan soorten.

 

13 reacties op “Hoe kweek ik prinsessenbonen of sperziebonen

  1. wouters zegt:

    welke (merk) princesboontjes zijn best geschikt voor teelt in potten in serre ? Grootte pot – hoeveel
    zaden per bloempot – bodemvereisten enz… ?
    bedankt

  2. jannie muijs zegt:

    Hallo , Bij ons is er al meerdere jaren dat de wortels van de bonen en snijbonen worden aangevreten en dan verdrogen ze , ik haal er ook maar 5/6 maaltjes bonen van af dan is het niks meer.
    Al gegoten met spul voor aaltjes stinkt naar knoflook teentjes knoflook er bij geplant nog steeds last .
    ook in potjes gezaaid . wie heeft de oplossing

  3. Faisal zegt:

    Hoi tom,
    Ik had een vraagje, het ziet er naar uit dat dit jaar alle staakbonen dreigen te mislukken omdat ze niet klimmen en het zijn zeker de goede zaden want de plantjes krullen wel maar klimmen niet omhoog omdat ze voordqt ze zich kunnen grijpen weg worden geblazen door de wind. Misschien heb ik teveel zaden per stok gedaan? Heb er 7 a 8 per stok gedaan.
    En hoe bedoel je dit? :Rondom iedere stok plaats je 5 tot 6 zaden op 5 cm afstand rondom iedere stok. Je kunt in ieder plantgat ook twee zaden plaatsen, zo speel je op veilig. Verwijder dan wel na het kiemen de zwakste plant op plaatsen waar beide zaden gekiemd zijn.
    Ik hoop dat je antwoord hebt op mijn vragen want de lage boontjes doen het prima op een rijtje na die mislukt was.

    Mvg,
    Faisal Qayyum

    • yannick zegt:

      Dag Faisal

      Wat betreft de wind kan ik je aanraden om een soort van constructie te maken die de wind tegenhoudt OF ik zou de planten in het begin tegen de stokken binden tot ze wat groter zijn, vanaf dan zullen ze wat beter ranken omdat ze zich al vastgezet hebben rond de stokken.

      Wat betreft je vragen moet het het zo bekijken: Door 2 zaden per plantgat te plaatsen heb je een soort van back-up. Wanneer dan een zaadje niet zou kiemen heb je nog steeds de kans dat het tweede zaadje wel kiemt. Belangrijk is natuurlijk wel dat als alle twee de zaadjes kiemen dat je het zwakste plantje verwijdert anders heb je teveel planten per stok.

      Groeten Yannick

    • yannick zegt:

      Dit kan zeker maar je moet er op letten dat je bonen niet gekruist zijn met andere bonen. Hierdoor kan het zijn dat de bonen die je dan gaat zaaien niet zijn wat je er van verwacht had.

      Groeten Yannick

  4. V.Oorschot andre zegt:

    Ik wil graag speciebonen voor telen in potjes moeten de potjes altijd in water staan om de aarde nat te houden of moet ik?

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze site gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.